Türkiye ve Avrupa'da LPG kullanımı: Teşvikler, otopark kuralları ve maliyet

LPG, Türkiye'deki otomobil kullanıcılarının yakından tanıdığı bir yakıt türü. Özellikle fazla kilometre yapan sürücüler, benzin fiyatları yükseldikçe LPG dönüşümünü uzun yıllardır tasarruf seçeneklerinden biri olarak değerlendiriyor.

LPG'nin Türkiye'de yaygın olmasına rağmen güvenliği ve kapalı otoparklara kabul edilmesi konusundaki tartışmalar sürüyor.

Avrupa'daki uygulamalar ise ülkeden ülkeye değişiyor. Bazı ülkeler LPG dönüşümünü desteklemeye devam ederken Avrupa'nın uzun vadeli otomobil politikası sıfır emisyonlu araçlara yöneliyor. Aracın yakıt türü, bazı şehirlerde uygulanan trafik kısıtlamalarını da etkileyebiliyor.

Türkiye'de LPG neden bu kadar yaygın?

Türkiye'de LPG'nin yaygınlaşmasının başlıca nedeni yakıt maliyetidir.

LPG'li bir otomobil, benzinli kullanımına göre litre cinsinden daha fazla yakıt tüketebilir. LPG'nin litre fiyatı benzinden yeterince düşükse kilometre başına toplam maliyet yine de daha avantajlı olabilir.

Benzinle 100 km'de 7 litre, LPG ile 9 litre tüketen bir otomobil düşünelim. Hangi yakıtın daha ekonomik olduğunu yalnızca 7 ve 9 litrelik tüketim değerlerini karşılaştırarak anlayamayız. Bunun için iki yakıtın TL/km maliyetini hesaplamak gerekir.

LPG, özellikle yılda fazla kilometre yapan kullanıcılar için kayda değer bir tasarruf sağlayabilir. Buna karşılık LPG'li araçlar günlük kullanımda bazı kısıtlamalarla ve geçmişten kalan güvenlik endişeleriyle karşılaşabiliyor.

LPG'li araçlar AVM otoparklarına girebilir mi?

Türkiye'de LPG denildiğinde akla gelen konulardan biri kapalı otoparklardır.

LPG'li araçların alışveriş merkezlerinin kapalı otoparklarına alınmaması, uzun yıllar standart bir uygulamaydı. Bu yüzden birçok sürücü hâlâ LPG'li araçların hiçbir kapalı otoparka giremeyeceğini düşünüyor.

Mevcut mevzuat ise tüm kapalı otoparkları kapsayan kesin bir yasak içermiyor. 2020 yılında yapılan düzenlemeler, gerekli teknik koşulları sağlayan alışveriş merkezlerinin mevzuata uygun LPG'li araçları kapalı otoparklarına kabul edebilmesine imkân tanıdı.

LPG'li araçlara ayrılan bölümlerde uygun havalandırma ve gaz algılama sistemlerinin bulunması gerekiyor. Otoparkın gerekli güvenlik şartlarını karşılaması ve ilgili uygunluk süreçlerini tamamlaması da şartlar arasında yer alıyor.

Düzenlemenin izin vermesi, her alışveriş merkezinin gerekli altyapıya sahip olduğu anlamına gelmiyor. LPG'li araç kullanıcıları bu nedenle günlük hayatta hâlâ "giremezsiniz" tabelalarıyla karşılaşabiliyor. Mevzuattaki değişiklik, uygulamaya aynı hızla yansımış değil.

Avrupa'da LPG'li araçlara nasıl yaklaşılıyor?

Avrupa'da LPG konusunda ortak ve değişmez bir uygulama bulunmuyor. Kurallar ülkeler arasında, hatta aynı ülkenin şehirleri arasında farklılık gösterebiliyor.

Bazı bölgeler LPG'yi daha düşük emisyonlu bir geçiş seçeneği olarak değerlendiriyor. Bazı ülkeler ise politikalarını doğrudan elektrikli otomobillere yöneltmiş durumda.

Avrupa Birliği'nin genel ulaşım politikası giderek sıfır emisyonlu araçlara odaklanıyor. Bu yüzden Avrupa'nın LPG'yi genel olarak teşvik ettiğini söylemek günümüzdeki tabloyu tam olarak açıklamıyor.

Yine de LPG Avrupa'da tamamen terk edilmiş değil. Bazı ülkelerde dönüşüm destekleri sürüyor. Bazı şehirlerde ise LPG'li otomobiller, eski benzinli ve dizel araçlardan farklı trafik kurallarına tabi olabiliyor.

Bazı Avrupa ülkelerinde LPG dönüşümü destekleniyor

İtalya, LPG dönüşüm desteğinin güncel örneklerinden biri.

İtalya'nın Ecobonus programında, belirli koşulları karşılayan otomobillerin LPG veya metan sistemine dönüştürülmesine yönelik destekler bulunuyor.

Bu programlarda LPG, elektrikli otomobiller gibi sıfır emisyonlu bir çözüm sayılmıyor. Mevcut içten yanmalı otomobillerin kullanım maliyetini ve bazı emisyonlarını azaltabilecek bir geçiş seçeneği olarak değerlendiriliyor.

Avrupa'nın farklı bölgelerinde yakıt türü; yerel emisyon kurallarını, trafik kısıtlamalarını ve şehir içindeki kullanım koşullarını etkileyebiliyor.

Bologna örneği: Kurallar yakıt türüne göre değişebiliyor

Bologna, Avrupa'daki uygulamaların ne kadar yerel olabildiğini gösteren örneklerden biri.

Şehirde hava kalitesini korumak amacıyla uygulanan dönemsel trafik kısıtlamalarında aracın Euro emisyon standardıyla birlikte yakıt türü de dikkate alınabiliyor. Bazı düzenlemelerde LPG ve benzin kullanan otomobiller, eski dizel araçlardan farklı sınırlamalara tabi tutuluyor.

Bu durum LPG'li araçların şehrin her bölgesine serbestçe girebildiği anlamına gelmiyor. Bologna'daki kurallar, şehirlerin hava kalitesi hedeflerine göre hangi araçların belirli bölgelere girebileceğini değiştirebildiğini gösteriyor.

Geçmişte LPG ve metanlı araçlara tanınan bazı yerel avantajların daha sonra kaldırıldığı örnekler de var. Dolayısıyla LPG'li araçların Avrupa'nın her yerinde ayrıcalıklı olduğunu söylemek mümkün değil. Yakıt türü, bazı şehirlerde aracın tabi olduğu çevre ve trafik kurallarını belirleyen unsurlardan yalnızca biri.

Avrupa LPG'yi teşvik ederken Türkiye yasaklıyor mu?

Türkiye'de LPG'nin ekonomik yönü güçlü ve LPG'li araçlar oldukça yaygın. Kapalı otoparklara ilişkin eski yasak yaklaşımı da mevzuatta değişti.

Günümüzdeki sorun daha çok uygulamadaki farklılıklardan ve yerleşmiş algılardan kaynaklanıyor. Bir alışveriş merkezinin LPG'li araçları kapalı otoparka kabul edebilmesi için gerekli altyapıyı kurması gerekiyor. Bu altyapı her yerde bulunmadığından sürücüler hâlâ kapalı otoparka alınmayabiliyor.

Avrupa'da bazı ülkeler LPG dönüşümünü desteklemeyi sürdürüyor. Bölgenin uzun vadeli ulaşım politikası ise elektrikli ve sıfır emisyonlu otomobillere doğru ilerliyor.

Türkiye ile Avrupa arasındaki temel fark, LPG'nin ulaşım politikalarında nasıl konumlandırıldığı ve mevzuattaki değişikliklerin günlük kullanıma ne kadar hızlı yansıdığı konusunda ortaya çıkıyor.

LPG çevreci bir yakıt mı?

LPG bir fosil yakıttır. Bu yüzden elektrikli veya sıfır egzoz emisyonlu araçlarla aynı kategoride değerlendirilemez.

Kullanılan araca ve teknolojiye bağlı olarak bazı kirletici emisyonlarda benzinli, özellikle de eski dizel araçlara kıyasla avantaj sağlayabilir. Bazı politikalar bu nedenle LPG'yi mevcut içten yanmalı araç filosu için bir geçiş seçeneği olarak ele alıyor.

Avrupa'nın uzun vadeli olarak elektrikli ve sıfır emisyonlu araçlara yönelmesi, LPG'nin gelecekteki rolünün bugünkünden farklı olabileceğine işaret ediyor.

2026'da LPG hâlâ mantıklı mı?

LPG'nin otomobil dünyasındaki uzun vadeli geleceği ile bugün sürücünün bütçesine sağladığı katkıyı ayrı ayrı değerlendirmek gerekir.

LPG, Türkiye'de özellikle yıllık kilometresi yüksek sürücüler için hâlâ maliyet avantajı sağlayabilir. Doğru bir karşılaştırma yapmak için LPG'nin litre fiyatıyla birlikte şu giderlere de bakılmalıdır:

• Aracın benzinle gerçek yakıt tüketimi
• Aracın LPG ile gerçek yakıt tüketimi
• LPG dönüşüm maliyeti
• Bakım giderleri
• Yıllık kullanım mesafesi

Bir otomobil LPG ile 100 km'de daha fazla litre tüketse bile düşük LPG fiyatı sayesinde kilometre başına benzinden daha ucuza kullanılabilir.

"LPG mi, benzin mi?" sorusunun yanıtı araca ve kullanım biçimine göre değişir. Sağlıklı bir karar için her iki yakıtın TL/km maliyetini hesaplamak gerekir.

Sonuç

Türkiye, LPG'nin yaygın kullanıldığı otomobil pazarlarından biri. Buna rağmen geçmişten kalan güvenlik endişelerinin etkisi günlük hayatta hâlâ görülebiliyor.

Avrupa'da ortak bir LPG politikası bulunmuyor. Bazı ülkeler dönüşüm desteği verirken bazı şehirler trafik kısıtlamalarında yakıt türünü dikkate alıyor. Avrupa'nın genel otomotiv politikası ise sıfır emisyonlu araçlara yöneliyor.

Türkiye'de LPG'li araçların kapalı otoparklara girmesi artık her durumda yasak değil. Gerekli altyapının her yerde bulunmaması nedeniyle sürücüler uygulamada eski kısıtlamalarla karşılaşmaya devam edebiliyor.

LPG'nin sizin için ekonomik olup olmadığını değerlendirirken litre fiyatının yanı sıra gerçek tüketim, dönüşüm maliyeti, bakım giderleri ve yıllık kullanım mesafesini hesaba katmalısınız. Kaç Yakar üzerinden farklı araçların benzin ve LPG tüketimlerini karşılaştırabilir, güncel yakıt fiyatlarıyla kilometre maliyetlerini inceleyebilirsiniz.