AB'nin Yeni Araç Geri Dönüşüm Kuralları Türkiye'yi Nasıl Etkileyebilir?
AB 2026/1738 düzenlemesindeki geri dönüştürülmüş içerik, araç pasaportu ve ihracat takvimini Türkiye açısından inceleyin.
AB 2026/1738 sayılı araç döngüselliği düzenlemesi 24 Temmuz 2026'da yayımlandı ve 13 Ağustos 2026'da yürürlüğe girdi. Genel hükümler 1 Eylül 2028'den itibaren uygulanacak. Kurallar araç tasarımından geri dönüştürülmüş içeriğe, sökülebilir parçalardan ömrünü tamamlamış araçların işlenmesine kadar geniş bir alanı kapsıyor.
Türkiye'de doğrudan yürürlükte bir ulusal kural gibi okunmamalıdır. Türkiye'den AB pazarına araç, parça veya geri dönüştürülmüş malzeme sağlayan firmalar için ürün ve tedarik zinciri şartları üzerinden etkiler doğabilir.
Uygulama takvimi
| Tarih | Başlıca düzenleme |
|---|---|
| 1 Eylül 2028 | Genel hükümlerin uygulanması |
| 1 Eylül 2029 | Üretici döngüsellik stratejisi ve genişletilmiş sorumluluk |
| 14 Ağustos 2030 | AB dışı geri dönüşüm tesisleri için izlenebilirlik ve denetim |
| 1 Eylül 2031 | AB dışına kullanılmış araç ihracatında yol elverişliliği şartı |
| 1 Eylül 2032 | Tasarım oranları, plastik hedefi ve dijital araç pasaportu |
| 1 Eylül 2036 | Geri dönüştürülmüş plastik oranının yüzde 25'e çıkması |
Tasarım ve malzeme hedefleri
1 Eylül 2032'den itibaren tip onayı alacak yeni araç tiplerinin kütlece en az yüzde 85 yeniden kullanılabilir veya geri dönüştürülebilir, en az yüzde 95 yeniden kullanılabilir veya geri kazanılabilir tasarlanması gerekecek.
Aynı tarihten itibaren araçlarda kullanılan plastiğin en az yüzde 15'i tüketici sonrası plastik atıktan gelmeli. Oran 1 Eylül 2036'da yüzde 25'e çıkacak. Bu hedeflerin en az yüzde 20'sinin ömrünü tamamlamış araçlardan veya kullanım sırasında sökülen parçalardan gelen plastikle karşılanması öngörülüyor.
Batarya, motor ve yazılım
Elektrikli araç bataryaları, batarya paketleri ve tahrik motorlarının kolay ve tahribatsız sökülüp değiştirilebilmesi hedefleniyor. Yazılım güncellemelerinin parça sökme veya değiştirmeyi engellememesi de düzenleme içinde. Teknik bilgiye erişim 1 Eylül 2029'dan itibaren genişleyecek.
Dijital Döngüsel Araç Pasaportu
1 Eylül 2032'den itibaren piyasaya sunulan araçların dijital pasaportu; söküm bilgileri, belirli tehlikeli maddeler, geri dönüştürülmüş içerik beyanı ve resmî yedek parça kataloğu gibi veriler taşıyacak.
Türkiye için olası etkiler
AB'ye ihracat yapan üreticilerin malzeme verisi, tedarikçi doğrulaması, sökülebilirlik ve belgelendirme süreçlerini hazırlaması gerekebilir. AB dışındaki geri dönüşüm tesisleri için beş yılda en az bir bağımsız denetim şartı, Türkiye'deki malzeme tedarikçilerini de etkileyebilir.
Türkiye'deki araç sahipleri için kısa vadede zorunlu bir yeni işlem ilan edilmiş değildir. Etkinin niteliği ulusal uyum düzenlemeleri, üretici kararları ve AB'ye ihracat zinciri üzerinden netleşecektir.
Yorumlar
Henüz onaylanmış yorum yok.